Gastro-oesofagale reflux

Gastro-oesofagale reflux of brandend maagzuur wordt veroorzaakt bij het lekken van maaginhoud door de sluitspier (cardiasfinkter) naar de slokdarm. Door het maagzuur ontstaat irritatie en een brandend gevoel.

Oorzaken van Reflux

De oorzaak van reflux ligt in een slecht sluitende cardiasfincter. Soms kan een breuk in het middenrif (hernia diafragmatica) ook aan de oorsprong liggen. De maag komt dan gedeeltelijk of geheel in de borstholte te liggen.

Risicofactoren voor het ontwikkelen van reflux zijn zwaarlijjvigheid, Zollinger-Ellison syndroom en de inname van bepaalde medicijnen.

De ziekte werd ook geassocieerd met het voorkomen van de maagbacterie Helicobacter pylori.

Reflux komt erg vaak bij baby's voor. Meestal is een slechte coördinatie van de spieren de oorzaak.

Reflux is een zeer vaak voorkomend probleem. Meestal veroorzaakt het ongemak, maar soms kan het tot ernstige klachten leiden.

Symptomen van Reflux

Reflux veroorzaakt brandend maagzuur: pijn achter het borstbeen en slikproblemen (dysfagie). Regurgitatie (= het vanzelf naar boven komen van voedsel of passief braken) is ook een vaak voorkomend verschijnsel.

Minder vaak komt ook pijnlijk slikken, verhoogd speekselen, pijn in de borst en misselijkheid voor.

Als de reflux langer aanhoudt ontstaan ontstekingen en verwondingen aan de slokdarm door de inwerking van het maagzuur. Indien ernstig kan dit leiden tot slokdarmontsteking (oesofagitis), vernauwingen en zweren met bloedingen. Bloed kan in dat geval opgebraakt worden of ingeslikt en verteerd worden. Verteerd bloed geeft een zwarte kleur aan de stoelgang (melena).

Een zeldzame complicatie is Barrett-oesofagus, een ziekte waarbij er darmslijmvlies in de slokdarm ontwikkeld. In ongeveer 1 op 5 gevallen evolueert Barrett-oesofagus tot carcinoma: een kwaadaardige kanker.

Minder typische ziektekens van gastro-oesofagale reflux

Knobbels in de keel (globus pharingeus): eigenlijk minuscule verdikkingen van het slijmvlies (door een ontstekingsreactie op het maagzuur). De verdikkingen zijn bijna onzichtbaar tijdens het endoscopisch onderzoek. Vroeger dacht men daarom dat deze slokdarmknobbels psychisch waren.

Laryngitis (ontsteking van het strottenhoofd) met heesheid, astma, sinusitis, pharyngitis (keelontsteking) en chronisch hoesten zijn allemaal symptomen die een gevolg kunnen zijn van reflux.

Reflux bij Baby's

Reflux is een zeer vaak voorkomend verschijnsel bij baby's: meer dan 1 op 3 heeft er mee te maken. Vrij typisch is het wenen tijdens of net na het eten, vooral bij het neerliggen. Dit komt echter niet altijd voor. Vaak ziet men ook dat de baby weent omdat hij honger heeft, maar de borst of de fles wegduwt en opnieuw begint te wenen.

Andere symptomen kunnen zijn: slechte gewichtstoename, veelvuldige oprispingen, braken, niet willen eten, hoesten en piepende ademhaling (wheezing).

Diagnose van Reflux

De diagnose wordt gesteld aan de hand van de symptomen. Vaak kan men bij lang aanslepende gevallen een endoscopie doen om andere oorzaken aan te tonen of uit te sluiten. Bij dit onderzoek wordt een dunne flexibele buis met een camera langs de mond in de slokdarm gebracht zodat men het slijmvlies kan zien. Er worden meestal ook weefselstalen (biopsieën genomen voor microscopisch onderzoek.

Meting van de zuurtegraad (pH) in de slokdarm en radiografiën met contraststoffen zijn andere onderzoeken die vaak worden uitgevoerd.

Behandeling van Reflux

De behandeling bestaat uit verschillende factoren:

Levensstijl

Overgewicht behandelen is erg belangrijk. Het eten van kleinere hoeveelheden verkleint de kans dat het maagzuur de sfincter passeert.

Door het hoofdeinde van het bed hoger plaatsen (30 graden) zorgt de zwaartekracht ervoor dat het maagzuur minder makkelijk naar omhoog loopt. Ook slapen op de linkerzijde heeft dit effect omdat de maag dan lager ligt dan de slokdarmopening.

Vermijdt te eten twee uur voor het slapengaan.

Sommige voedingsstoffen lokken de symptomen uit. Het vermijden hiervan is dan ook belangrijk. Welke voedingsmiddelen symptomen verergeren is erg persoonsgebonden, maar vaak ziet men dat citrusvruchten, caffeïne, fruitsap, koffie, thée, chocolade en alcohol brandend maagzuur kunnen veroorzaken.

Roken heeft door de inhalatie van nicotine ook een negatieve invloed op de werking van de slokdarmsfincter. Rookstop is dan ook aan te raden.

Medicatie

Medicijnen tegen maagzuur horen tot de meest voorgeschreven medicijnen in het Westen.

Verschillende klassen van medicijnen werken op verschillende manieren. De meestgebruikte zijn maagzuurremmers, gastroprokinetica (=medicijnen die de motiliteit van de maag en dus de maaglediging bevorderen) en antiacida (medicijnen die het maagzuur neutraliseren).

Chirurgie

Zelden wordt operatief ingegrepen om de structuren van sfincter beter te doen sluiten.

Bij Baby's

Reflux bij baby's wordt vaak behandeld door de techniek voor het voeden aan te passen: vaker kleinere hoeveelheden geven, hoofdje rechtop tijdens en na het voeden, het bedje kantelen zodat het hoofdje hoger ligt. In erge gevallen kunnen bepaalde medicijnen worden voorgeschreven.

Gelukkig groeien de meeste baby's uit de ziekte: na het eerste levensjaar hebben de meeste kinderen er geen last meer van.